Schaakclub DAC.

Schaaktraining 2007.

Les 4. Verrast worden in de opening.

Op de vierde avond behandelde Erik hoe je moet reageren als je verrast wordt in de opening. Dit deed hij aan de hand van 3 partijen, een van hemzelf tegen Tilstra, een andere partij van Jussopov tegen Sokolov (1986) en een partij van Jussupov tegen Timman (1989) te Linares. 
Deze laatste wordt hieronder behandeld. 
Let op: bij zet 17 staat het huiswerk voor de volgende les.

Hoe moet je reageren als je verrast wordt in de opening? Denk niet: “wat ben ik toch een sukkel dat ik daar nog nooit aan gedacht heb, ik sta meteen verloren.” Het tegendeel is ook niet goed: “Die zet ken ik niet, zal wel onzin zijn.” Zoals zo vaak ligt de waarheid ergens in het midden. Laat je niet wegbluffen, laat je niet intimideren, probeer zo scherp en actief mogelijk tegen te spelen. In de volgende partij– Jussupow-Timman, Linares 1989 - wordt Jussupow al op de vijfde zet verrast. Daarna is het een al improvisatie, wit offert een pion voor aanval en zwart moet oppassen. Maar ook wit mag de zaken niet te licht opvatten: als zijn aanval niet doorslaat, staat hij gewoon een pion achter.

1.d4 d5 2.c4 c6 3.cxd5 cxd5 4.Pc3 Pc6 5.Lf4 e5!

Timman probeert met een pionoffer het initiatief te grijpen. Reageer na een verrassing in de opening nooit met a tempo antwoorden. Stoer om net te doen alsof je helemaal niet verrast bent, maar vaak pakt dit heel slecht uit en is het snelle antwoord van magere kwaliteit...

6.Lxe5

Wit beschouwt het paard op c6 als actiever dan de loper op f4 en ziet daarom af van 6.dxe5 d4. Na de tekstzet was het ook bij Timman einde voorbereiding. Typerend voor die tijd waarin de computer nog geen belangrijke rol speelde: de huidige generatie topspelers analyseert de opening veel dieper.

6...Pxe5 7.dxe5 d4 8.Pe4

Na 8.Da4+ b5! 9.Pxb5 Ld7 is wit in moeilijkheden.

8...Db6!

Zwart heeft niets aan 8...Lb4+ 9.Pd2. Met de tekstzet maakt Timman het nog scherper door b2 aan te vallen. Wat te doen? Dekken met het passieve 9.Tb1 leek Jussupow niks, hij streeft naar activiteit.

9.Pf3 Dxb2 10.Tb1

Na 10.Dxd4 Lb4+ 11.Kd1 Da3 staat de witte koning verdacht op d1.

10...Lb4+

Slaan op a2 is riskant, ontwikkelingsachterstand

11.Ped2 Lxd2 12.Pxd2 Dxa2

Belangrijk moment. Hoe moet wit verder om het vuurtje brandende te houden?

13.e3! dxe3 14.fxe3

Nu moet zwart rekening houden met Lb5+ en Lc4. Wits pionnenstructuur is er niet op vooruitgegaan, maar initiatief is hier belangrijker dan structuur.

14...Le6!

14...Pe7 15.Lc4 Da5 16.Lxf7+ Kxf7 17.Dh5+ g6 18.e6+ met damewinst of 17...Ke6 18.0-0 met vele dreigingen.

15.Txb7 Td8 16.Dc1!

Niet Lb5+, zwart wil toch Kf8, g7-g6 en Kg7 doen. Eerst uit de penning.

16...g6 17.Dc3!

met als idee 17...Ph6 18.Db4!  
Tijdens de training vroegen we ons af hoe het verder moest na 17...Pe7.

Dit is tevens de opgave voor de volgende les:  wat speelt wit na 17...Pe7????

ANALYSEDIAGRAM NA 17...Pe7

17...Kf8 18.Ld3

Wit zet de aanval voort en voltooit zijn ontwikkeling. Beiden spelen volgens gezonde strategische principes: ondanks aanval-of verdedigingsoverwegingen doen ze toch steeds zetten, waarmee ze aan de eigen ontwikkeling denken of die van de tegenstander belemmeren.

18...Tc8!

De dame moet van de diagonaal af. 18...Kg7? 19.0-0 dreigt Txf7

19.Db4+ Kg7 20.0-0 Ph6 21.Pe4

dreigt Pg5

21...Thd8! 22.Pd6! Ld5!

Dubbelaanval op g2 en b7, en tijdnood.

23.Le4 Lxb7 24.Dxb7 tb8 25.De7=

Nu niet 25...De6 ? 26 Txf7!

25...Tf8 26.Df6+ Kg7 27.Dg5 Kg7 28.Df6+ Kg8 29.Dg5 Kg7 30.Df6+ remise.

Dus gun na een nieuwtje van de tegenstander hem niet het psychologische initiatief, lever actief tegenspel zoals Jussupov in dit voorbeeld.

Bekijk de andere besproken partijen en de commentaren in een nieuw venster.

Volgende les op 10-01-2008